اولين پايگاه لرزه نگاري ايران در سال ۱۸۵۵ميلادي حدود ۱۵۰سال پيش در تبريز بنيان گذاشته و نخستين زلزله نيز بوسيله اين دستگاه در سال ۱۸۵۶ميلادي در همين پايگاه ثبت شد.
استاد دانشگاههاي آزاد اسلامي واحد تبريز و شبستر در اين ارتباط به خبرنگار ايرنا گفت : نخستين زمين لرزهاي كه در ايران ثبت شده در ساعت ۱۹ و ۴۹دقيقه چهار اكتبر سال ۱۸۵۶ميلادي در منطقه آذربايجان رخ داده است.
بهنام جعفري متخصص زمينشناسي و لرزهنگاري اظهار داشت : اين لرزه نما "كاچاتوره" نام داشته و در پايگاه لرزهنگاري تبريز توسط كنسول روس "ن . خانيكوف " در اوايل ۱۸۵۵ميلادي به كار انداخته شد.
وي افزود : يكي ديگر از فعاليتهاي مهم در علم لرزهنگاري عبارت از تهيه نقشههاي هم لرز و تعيين مركز مهلرزه زلزله بوده كه اين فعاليتها نيز براي اولين بار در تبريز صورت گرفت .
صمد سرداري نيا نيز "در كتاب تبريز شهر اولين ها" مينويسد:نقشه اولين زمين لرزه در ايران به كمك "مركز مهلرزهاي" خانيكوف در تبريز طراحي شد .
صمد سرداري نيا ميافزايد : تاريخ تهيه نقشه در تبريز پيش تر از نقشه اي است كه "ا.ملت" براي زمين لرزه بزرگ سال ۱۸۵۷ناپل ايتاليا تهيه و در سال ۱۸۶۲ميلادي منتشر شد .
وي اظهار ميدارد: زماني كه فعاليتهاي لرزه نگاري در تبريز صورت ميگرفت ،چنين فعاليتهاي در اروپا به صورت متفرقه و نوپا بوده است .
فعاليتهاي بعدي در جهت ثبت زمين لرزه در كشورمان به سال ۱۸۹۲ميلادي مربوط ميشود كه البته در خود ايران انجام نشد بلكه زمين لرزه ۱۷نوامبر ۱۸۹۳كه در قوچان به وقوع پيوست ،در عشقآباد توسط "نيكولايف" و "پاويا" ثبت گرديد .
تاريخ تبريز كهن شاهد وقوع زمين لرزههاي مهيبي بوده كه اين شهر را به تلي از خاك بدل كرده و به نوشته يحيي ذكا در كتاب زلزلههاي تبريز، در تمدن بيش از سه هزار ساله اين شهر باستاني ۲۰زلزله بزرگ از جمله زلزله سال ۱۱۹۳هجري شمسي رخ داده كه بيش از هزاران نفر كشته و شهر زير آوار مدفون شد.
ناصر خسرو نيز در سفرنامه خود از زلزله سال ۱۰۴۲ميلادي ( ۴۳۴هجري قمري) كه منجر به كشته شدن ۴۰هزار نفر گرديد ،سخن رانده و در ملاقاتي كه پس از چند سال از وقوع اين زلزله با قطران تبريزي داشته از بازسازي و احياي سريع شهر تبريز اظهار تعجب كرده و آنرا شهري آباد و پررونق توصيف كرده است .


